Geboortehuis van Maarten Luther in Eisleben

KORTE LEVENSBESCHRIJVING

MAARTEN LUTHER werd geboren op 10 november 1483 in Eisleben, een stadje in de voormalige DDR. De volgende morgen werd hij, conform de roomse traditie, gedoopt in de St. Petrus-Paulus Kerk. Bij de doop kreeg hij zijn naam: Martinus, vernoemd naar Martinus van Tours, een bisschop uit de vierde eeuw na Christus die op de 11e november 'heilig' werd verklaard. Maarten Luther werd streng rooms-katholiek opgevoed. Een bijbel had men niet want men moest vooral leven naar de regels van de kerk. Dát zou immers eeuwig heil brengen. Juist daarom ook bezocht het gezin Luther ‘s zondags trouw de mis.

Maarten Luther was intelligent en omdat zijn vader inmiddels een betere maatschappelijke positie had verkregen, mocht Maarten verder studeren. In 1498 ging hij naar de Latijnse school in Eisenach. Hij bleek een uitmuntend leerling en in 1501 vervolgde hij zijn studie aan de universiteit van Erfurt. In de bibliotheek stond een Latijnse bijbel. Toen hij daarin begon te lezen ontdekte hij dat er veel meer in de Evangeliën stond beschreven dan hij tot dan toe in de kerk en thuis had gehoord. Zijn nieuwsgierigheid was gewekt en er kwam een verlangen in zijn hart om zelf zo'n bijbel te bezitten. Toen nam zijn leven een wending die hij zelf nooit had kunnen bedenken.

Toen de 21-jarige Maarten Luther op 2 juli 1505 onderweg was van Mansfeld naar Erfurt werd hij in de omgeving van Stotternheim overvallen door een zware onweersbui. Augustijnerklooster in Erfurt Toen vlakbij hem de bliksem insloeg werd hij door de luchtdruk tegen de grond geworpen. In doodsnood, gevoed door bijgeloof, riep hij een 'heilige' aan en schreeuwde het uit: “Help mij heilige Anna, ik zal monnik worden”. Op 17 juli maakte hij zijn belofte waar. Maarten Luther ging het klooster in. Het meest strenge klooster in de omgeving nog wel: Het Augustijnerklooster van Erfurt.

Al vanaf zijn kindertijd worstelde Luther met de vraag: "Hoe kan ik rechtvaardig voor God verschijnen?" Door zijn zondenlast voelde hij zich vaak erg ongelukkig. In het klooster ijverde hij dan ook in het doen van goede werken. Zo hoopte hij rust te vinden voor zijn ziel. Trouw bestudeerde hij de bijbel maar ook dat gaf hem geen rust waar hij zo naar verlangde.

Op 4 april 1507 werd Luther tot priester gewijd. Drie jaar later, in 1510, ging hij naar Rome. Hij bezocht 'heilige' plaatsen zoals het Sint Pietersplein, en hij beklom o.a. de zogenaamde Pilatus trap. Hij wilde zijn opa redden uit het vagevuur. Na zijn bezoek aan Rome werd hij overgeplaatst naar het Augustijnerklooster in Wittenberg. Dr. Johan von Staupitz, het hoofd van het klooster, vroeg Luther zíjn leerstoel theologie over te nemen. Luther weigerde want, zo zei hij: "Ik zal spoedig gaan sterven". Luther verwaarloosde zichzelf zo door zelfkastijding en het doen van goede werken, dat hij werkelijk dacht dat hij zeer spoedig zou gaan sterven. Maar hij stierf niet. Op 19 oktober 1512 promoveerde hij tot doctor in de theologie. Desondanks worstelde hij nog steeds met die vraag: "Hoe kan ik rechtvaardig verschijnen voor God?" Eindelijk, na veel aanvechtingen en strijd met satan brak bij Luther het volle Licht door. Toen mocht hij door genade verstaan wat het betekend: "De rechtvaardige zal door het geloof alleen leven", en, "alleen het bloed van Christus reinigt van alle zonden".

Na zijn bekering besefte Luther steeds beter dat de rooms-katholieke kerk dwaalde in haar leer. Op 31 oktober 1517 spijkerde hij zijn bekende 95-stellingen tegen de aflaathandel vast aan de deur van de Slotkapel te Wittenberg. Een daad van wereldhistorische betekenis! Dankzij de boekdrukkunst werden deze stellingen in korte tijd verspreid over geheel Duitsland en ver daarbuiten. Uiteindelijk kwam de paus in beweging tegen de schrijverij van Luther maar toen was de voorgang van het Evangelie van vrije genade niet meer te stuiten. De paus sprak de banvloek uit over Luther waardoor hij vogelvrij werd. Iedereen mocht hem nu ongestraft doden. Luther kwam daarvan niet onder de indruk en hij verzette zich met kracht tegen de misstanden in de rooms-katholieke kerk. Met vuur verdedigde hij zijn leerstellingen tegenover kerk- en wereldgroten. Bang was hij niet! Hij gaf zich over in de handen van zijn God. Het ging hem immers niet om eigen eer?! Toen Luther in 1521 in Worms voor Keizer Karel V stond, sprak hij deze woorden: "Indien ik niet door getuigenissen van de Schrift, en op redelijke gronden overtuigd word, zo ben ik door de woorden der Schrift, die ik noemde, gebonden in mijn geweten en gevangen in Gods Woord; herroepen kan en wil ik niets, want het is verkeerd en het is gevaarlijk iets tegen het geweten te doen. God helpe mij, Amen."

Kasteel de Wartburg in EisenachNa de rijksdag in Worms werd Luther 'ontvoerd' en naar de Wartburg in Eisenach gebracht, eigendom van Keurvorst Frederik de Wijze. Frederik de Wijze was hervormingsgezind en wilde Luther beschermen. Tijdens zijn verblijf op de Wartburg schreef Luther veel geschriften waaronder ook de vertaling van het Nieuwe-Testament vanuit het Grieks in het Duits. Luthers geschriften werden verboden lectuur maar werden tegelijkertijd ook gretig gelezen. Zelfs in kloosters. Zo ook in het klooster in Nimschen, waar ook de non Catharina von Bora kennis nam van Luthers geschriften. Zij ontvluchtte het klooster en werd in 1523 Luthers vrouw. Het echtpaar Luther kreeg 6 kinderen waarvan er twee al op jonge leeftijd stierven.

In 1529 vond er een godsdienstgesprek plaats tussen Ulrich Zwingli, Philip Melanchton, Martin Bucer en Maarten Luther. Het ging over het Heilig Avondmaal. Dit gesprek leverde geen overeenstemming op. Hierna kwam Luther tot het opstellen van zijn 'Onveranderde Augsburgse Confessie'. In 1534 vertaalde Luther ook het Oude-Testament vanuit het Hebreeuws in het Duits.

Op 22 februari 1546 kwam er een eind aan Luthers leven. Hij werd slechts 63 jaar. Maarten Luther, hij gaf zijn leven voor de Waarheid. Zijn lichaam ligt begraven in Wittenberg aan de voet van de preekstoel in de Slotkerk. Met het slaan van Luthers 95-Stellingen op 15 oktober 1517 nam de Reformatie een aanvang. Dat de Reformatie voort mag gaan tot op de dag van vandaag!